Gedragsmoeheid voorkomen? Zo zet je communicatie in lange trajecten effectief in

Meike te Witt
9 jan
3 minuten om te lezen

Stel je voor: een woningcorporatie start een traject om huurders te helpen energie te besparen. De aftrap is veelbelovend. Workshops zitten vol, collega’s praten erover bij de koffieautomaat en de eerste successen worden gedeeld. Maar een paar maanden later… wordt het stiller. Nieuwsbrieven blijven ongeopend, bewoners haken af en medewerkers merken dat ze zelf ook minder energie hebben om het verhaal nog een keer te vertellen.

Of neem een ziekenhuis dat werkt aan een nieuwe patiëntveiligheidsprocedure. Iedereen is het eens over het belang ervan. Toch blijkt het in de dagelijkse praktijk lastig om de aandacht vast te houden. De werkdruk is hoog, reminders voelen als ‘nog iets erbij’ en het enthousiasme van de start maakt plaats voor routine.

Wat hier gebeurt, is geen onwil of weerstand. Het is gedragsmoeheid: het moment waarop mensen simpelweg moe worden van volhouden. En precies dáár kan communicatie het verschil maken.

1. Communiceer kleine successen

In lange trajecten ligt de finish vaak ver buiten zicht. Als je alleen over het einddoel blijft praten, voelt dat al snel als “we zijn er nog láng niet”. Maak daarom kleine successen zichtbaar. Niet groots of gelikt, maar gewoon: dit is al gelukt. Dat geeft energie en laat zien dat inspanning loont. Een korte update, een quote van een collega of een kleine mijlpaal in de nieuwsbrief doet vaak meer dan een uitgebreid voortgangsrapport.

2. Varieer je boodschap en vorm

Steeds dezelfde mail, met dezelfde toon en dezelfde oproep? Grote kans dat mensen ‘m na een tijdje ongelezen wegklikken. Afwisseling houdt je communicatie fris. En nee, dat betekent niet dat alles ineens een video of podcast moet worden. Kleine variaties maken al verschil. Wissel verhalen af met cijfers, gebruik af en toe beeld in plaats van tekst en durf ook eens iets kort en luchtigs te delen.

3. Geef deelnemers keuze in hoe ze geïnformeerd worden

Niemand wordt enthousiast van communicatie die voelt als een verplicht nummer. Zeker niet in lange trajecten. Door mensen keuzevrijheid te geven in hoe ze geïnformeerd worden of meedoen, vergroot je hun gevoel van eigenaarschap. Bied meerdere kanalen of momenten aan: een update via mail, een korte toelichting in het teamoverleg of een bericht in de interne app. Niet iedereen hoeft alles op dezelfde manier te volgen.

4. Maak de betekenis duidelijk

Instructies alleen zijn zelden genoeg om mensen in beweging te houden. Zeker niet als het traject lang duurt. Mensen willen weten: waarom doen we dit ook alweer? En misschien nog belangrijker: wat betekent dit voor mij? Verbind gedrag aan echte impact. Laat zien hoe een kleine verandering bijdraagt aan betere zorg, meer wooncomfort of minder werkdruk. Dat maakt het verschil tussen ‘moeten’ en ‘willen’.

5. Monitor signalen van gedragsmoeheid

Gedragsmoeheid kondigt zich zelden luidruchtig aan. Het sluipt erin: minder reacties, minder vragen, minder energie. Gebruik communicatie niet alleen om te zenden, maar ook om te luisteren. Een korte check-in, poll of open vraag kan al waardevolle signalen opleveren. En minstens zo belangrijk: laat zien dat je er ook iets mee doet.

6. Stimuleer sociale verbinding

Verandering volhouden is een stuk makkelijker als je het samen doet. Het gevoel dat anderen met dezelfde uitdagingen worstelen (en successen boeken) werkt motiverend. Communicatie kan die verbinding versterken. Geef ruimte aan verhalen van collega’s, laat mensen tips delen of faciliteer kleine groepen waarin ervaringen worden uitgewisseld. Dat haalt de verandering uit de abstractie en brengt ’m dichterbij.

Van goede start naar blijvende verandering

Gedragsmoeheid is geen onvermijdelijk bijproduct van lange trajecten. Door successen zichtbaar te maken, afwisseling te bieden, autonomie te stimuleren, betekenis te benadrukken, signalen te monitoren en sociale verbinding te faciliteren, kun je energie en motivatie door het hele traject heen behouden.

Voor veel organisaties betekent dit concreet: communicatie is niet alleen een middel om informatie over te brengen, maar een strategisch instrument om betrokkenheid en gedragsverandering duurzaam te borgen. Niet om mensen nóg meer te vertellen, maar om ze mee te nemen, te blijven raken en vol te laten houden — ook als de eerste energie allang voorbij is.